ضدانگل گربه؛ هر چند وقت یک‌بار و با چه روشی؟
ضدانگل گربه: برنامه‌ی بچه‌گربه و گربه‌ی بالغ بر اساس میزان خطر، انواع انگل، نکته‌های ایمنی (مثل پرمترین) و نشانه‌های آلودگی.
خیلی‌ها فکر می‌کنند گربه‌ی خانگی به ضدانگل نیاز ندارد، ولی انگل‌ها می‌توانند با کفش و لباس، کک، حشرات، شکار موش یا غذای خام وارد خانه شوند. بچه‌گربه‌ها هم معمولاً از شیر مادر آلوده می‌شوند. کنترل انگل هم از گربه و هم از اعضای خانواده محافظت می‌کند، چون بعضی انگل‌ها به انسان (به‌خصوص کودکان) منتقل می‌شوند.
انگل‌های رایج گربه
- کرم گرد: شایع‌ترین کرم روده، به‌ویژه در بچه‌گربه‌ها؛ نشانه‌ها شکم برآمده، رشد کم و موی کدر است.
- کرم قلابدار: از خون تغذیه می‌کند و می‌تواند کم‌خونی و مدفوع سیاه و قیری بدهد.
- کرم نواری: معمولاً از خوردن کک یا شکار موش می‌آید؛ تکه‌های شبیه دانه‌ی برنج کنار مقعد یا در مدفوع دیده می‌شود.
- تک‌یاخته‌ها (ژیاردیا و کوکسیدیا): کرم نیستند ولی اسهال می‌دهند و با داروی کرم معمولی همیشه درمان نمی‌شوند؛ تشخیص با آزمایش مدفوع است.
- انگل‌های خارجی: کک و کنه
برنامه‌ی کلی ضدانگل
- بچه‌گربه: راهنماهای مختلف شروع را از حدود ۲ تا ۳ هفتگی توصیه می‌کنند. الگوی رایج: تکرار هر ۲ هفته تا زمان شیرگیری، و بعد ماهی یک‌بار تا ۶ ماهگی (در بعضی منابع تا ۳ ماهگی هر ۲ هفته، سپس ماهانه تا ۶ ماهگی). برنامه‌ی دقیق و نوع دارو را دامپزشک بر اساس سن و وزن تعیین می‌کند.
- مادر باردار یا شیرده: قبل از جفت‌گیری و در دوران بارداری/شیردهی فقط با نظر دامپزشک درمان شود؛ درمان مادر شانس آلودگی بچه‌ها را کم می‌کند.
- گربه‌ی بالغ: «هر ۳ ماه» یک قانون ثابت نیست و بسته به خطر فرق می‌کند. گربه‌ی کاملاً آپارتمانی معمولاً سالی ۱ تا ۲ بار ضدانگل یا بررسی مدفوع و درمان بر اساس نتیجه نیاز دارد؛ گربه‌ی رها یا شکارچی به‌طور معمول سالی ۴ بار یا بیشتر. در خانه‌ی دارای کودک خردسال، فرد سالمند یا با ضعف ایمنی، دامپزشک ممکن است نوبت‌های نزدیک‌تری پیشنهاد کند.
- ضد انگل خارجی: کک و کنه با فرآورده‌ی مخصوص گربه پیشگیری می‌شود. کنترل کک برای پیشگیری از کرم نواری هم لازم است، حتی اگر گربه فقط داخل خانه باشد.
دارو و دوز را دامپزشک انتخاب کند؛ داروی کرم همه‌ی انگل‌ها را پوشش نمی‌دهد (مثلاً کرم نواری و ژیاردیا داروی جداگانه دارند). محصولات موجود در ایران ممکن است با نام‌های مذکور در منابع خارجی فرق کنند؛ از دامپزشک خود بپرسید.
نکته‌های مهم
- فقط از داروی مخصوص گربه استفاده کنید. محصولات ضد کک سگ، به‌خصوص دارای پرمترین، برای گربه بسیار سمی‌اند و می‌توانند لرزش و تشنج ایجاد کنند. اگر گربه با چنین محصولی (یا سگی که تازه درمان شده) تماس داشت، فوراً با دامپزشک یا مرکز سم‌شناسی تماس بگیرید و گربه را لیس زدن نگذارید.
- دوز بر اساس وزن گربه تعیین می‌شود؛ وزن را در پرونده ثبت کنید و داروی سگ یا انسان را «با حدس» کم‌دوز نکنید.
- اگر گربه ضعیف، بسیار لاغر، بیمار یا باردار است یا بچه‌گربه‌ی خیلی کوچک است، قبل از دارو با دامپزشک مشورت کنید.
- آلودگی مجدد شایع است. مدفوع را هر روز از جعبه‌ی خاک بردارید، جعبه را مرتب بشویید و ضدعفونی کنید، و بعد از تمیز کردن دست‌ها را بشویید.
- غذای خام و شکار موش و پرنده خطر انگل را بالا می‌برد.
نشانه‌های احتمالی انگل
- شکم گرد و برآمده با وجود لاغری، به‌ویژه در بچه‌گربه
- اسهال یا استفراغ مکرر (اسهال گربه، استفراغ گربه)
- مدفوع خونی یا سیاه و قیری
- موی کدر، کاهش وزن، رنگ‌پریدگی لثه
- خارش و ریزش مو (کک)
- دیدن کرم یا تکه‌های شبیه برنج در مدفوع یا اطراف مقعد
بسیاری از گربه‌های آلوده هیچ علامتی ندارند، پس نبودِ علامت یعنی نیاز به برنامه‌ی پیشگیری نیست. اگر نشانه‌ای دیدید یا بچه‌گربه‌ی تازه گرفته‌اید، با دامپزشک تماس بگیرید؛ آزمایش مدفوع نوع انگل را مشخص می‌کند. ثبت تاریخ آخرین قرص ضدانگل در پرونده‌ی گربه کمک می‌کند نوبت بعدی را از دست ندهید؛ کت‌بوک این سررسید را هم یادآوری می‌کند.
مطالب مرتبط: برنامه‌ی واکسیناسیون گربه، اسهال گربه.
منابع
پرونده سلامت گربه‌ات را بساز
تاریخ واکسن قبلی را وارد کن تا سررسید بعدی خودکار حساب شود و به‌موقع یادت بیاید.
شروع